عرضه اولیه سکه یا ICO چیست؟ ~ وبلاگ بازار الیتکس
۵ تیر, ۱۴۰۱
تعاریف و مفاهیم مطالب آموزشی

عرضه اولیه سکه یا ICO چیست؟

در دنیای ارزهای دیجیتال، توسعه‌دهندگان و ایده‌پردازان می‌توانند بودجه‌ی توسعه‌ی پروژه خود را از طریق روشی به نام عرضه اولیه سکه (ICO) فراهم کرده و از سراسر جهان سرمایه‌گذاران زیادی را جذب کنند.

عرضه اولیه سکه (Initial Coin Offering) یا همان آی‌سی‌او (ICO)، روشی برای جذب سرمایه و فرصتی برای سرمایه‌گذاری است که در آن توکن‌ها (همان ارزهای دیجیتال) یک پروژه، پیش از راه‌اندازی پروژه فروخته می‌شوند و افراد می‌توانند با خریدن توکن‌ها در آن سرمایه‌گذاری کنند.

در ICO توکن‌های یک پروژه مبتنی بر بلاک چین در آینده کاربرد خواهند داشت که باعث می‌شود از نظر تئوری در صورت موفقیت پروژه، ارزش آن‌ها نیز بالا برود.

مشارکت‌کنندگان با استفاده از ارزهای دیجیتال دیگر (اغلب بیت کوین یا اتریوم) یا ارزهای رایج (دلار یا یورو) در پروژه سرمایه‌گذاری کرده و در قبال پول‌هایشان توکن دریافت می‌کنند. ICO شباهت‌های زیادی با عرضه اولیه سهام (IPO) دارد.

تفاوت های عرضه اولیه سکه و عرضه اولیه سهام در بورس

  • عرضه اولیه سکه نیاز به اخذ مجوز ندارد
  • عرض اولیه سکه نیاز به حداقل سرمایه اولیه ضمناتی ندارد
  • عرضه اولیه سکه به صورت کاملا اینترنتی صورت می گیرد
  • میتوان گفت که نقدشوندگی توکن ها آسانتر از فروش سهام عادی است
  • ریسک و کلاهبرداری در عرضه اولیه سکه به مراتب بیشتر است

سرمایه‌گذاران در ICO در ازای پول یا رمزارز پرداخت شده، توکن یا سکه مخصوص ICO را به دست می‌آورند. آنها امیدوار هستند که سکه در آینده عملکرد عالی داشته باشد و ارزش سرمایه‌گذاری آنها بیشتر شود. شایان ذکر است برخی از ICOهای تاریخ، بازگشت سرمایه‌ چندین برابری داشته‌اند.

توضیحات تکمیلی

سرمایه‌گذاران عموما به امید بازگشت بیشتر سرمایه و سودآوری زیاد به دنیای ICO وارد می‌شوند. البته موفقیت ICOهای گذشته و سودآوری شدید آنها نیز در ایجاد چنین طرزتفکری بی‌تأثیر نبوده است. به‌هرحال چنین انتظاراتی از دنیای رمزارز، باعث ایجاد گمراهی در مردم نیز شد. ICOها عموما از قانون خاصی پیروی نمی‌کنند و به‌همین‌دلیل شاهد کلاهبرداری‌های بسیاری در میان آنها هستیم.

مبانی اصلی عرضه اولیه سکه ICO

همان‌طور که گفته شده فرایندهای ICO عموما برای جذب سرمایه از سوی استارتاپ‌های فعال در حوزه رمزارز اتفاق می‌افتد. این استارتاپ‌ها عموما پیش از برگزاری ICO یک سند در تشریح فعالیت‌های موردنظر خود منتشر می‌کنند که برخی اوقات همان مقاله سفید یا Whitepaper سکه آتی خواهد بود. در مقاله منتشر شده، علاوه بر اهداف پروژه به سرمایه موردنیاز برای اجرا نیز اشاره می‌شود. به‌علاوه تعداد توکن‌هایی که پس از ICO در اختیار سرمایه‌گذارها قرار می‌گیرد و همچنین پول مورد پذیرش برای خرید توکن و مدت زمان اجرای طرح نیز در مقاله سفید گفته می‌شود.

در زمان اجرای ICO، علاقه‌مندان به طرح و برنامه استارتاپ مورد نظر، با استفاده از پول سنتی یا رمزارز، توکن‌های مخصوص را خریداری می‌کنند. سکه‌ها یا توکن‌ها نقشی شبیه به سهام را ایفا می‌کنند که در جریان IPO به سرمایه‌گذاران اهدا می‌شود. اگر پس از پایان زمان فرایند ICO، سرمایه جذب شده کمتر از سرمایه مورد نیاز استارتاپ باشد، ICO شکست‌خورده محسوب می‌شود و سرمایه‌های سرمایه‌گذاران به آنها بازگردانده خواهد شد.

شباهت ICO با IPO

شباهت ICO با IPO آن‌جا نمایان می‌شود که در هر دو فرایند، به‌نوعی بخشی از سهم شرکت برای جذب سرمایه پروژه‌ها فروخته می‌شود. البته در ICO به‌جای سرمایه‌گذاران با افراد شخصی روبه‌رو هستیم که علاقه‌مند به سرمایه‌گذاری در پروژه‌های جدید هستند (مانند پروژه‌های جمع‌سپاری). تفاوت ICO با جمع‌سپاری این است که شرکت‌کننده‌ها در آن، امیدوار به بازگشت سرمایه و همچنین سودآوری نیز هستند. درحالی‌که جمع‌سپاری عموما به جز تخفیف‌های جزئی در محصولات، دستاورد خاصی برای اهداکننده‌ها ندارد.

در تفاوت ICO و IPO می‌توان سه ساختار اصلی را در نظر گرفت. اولین تفاوت در زیرساخت مشخص می‌شود که ICO به‌صورت غیرمتمرکز اداره می‌شود. درواقع هیچ شرکت یا سازمان مرکزی مدیریت فرایند را بر عهده نخواهد داشت. به همین منوال، ICOها عموما از قانون خاصی پیروی نمی‌کنند و درنتیجه هیچ سازمان قانونی، پشتیبان سرمایه‌گذارها و استارتاپ نخواهد بود. درنهایت و درنتیجه دو تفاوت قبلی، ICO ساختاری آزادانه‌تر نسبت به IPO خواهد داشت.

فرایندهای ICO با تنوع بالایی برگزار می‌شوند. به‌عنوان مثال شرکت می‌تواند هدف یا محدودیتی را برای جذب سرمایه مشخص کند. در چنین فرایندی، هر توکن قیمت مشخص پیش از عرضه خواهد داشت و تعداد توکن‌های ICO نیز ثابت است.  به‌بیان‌دیگر، توزیع توکن‌ها ایستا خواهد بود، اما هدف سرمایه‌گذاری داینامیک در نظر گرفته می‌شود. درنتیجه توزیع توکن‌ها به سرمایه‌گذارها بسته به سرمایه دریافت‌شده خواهد بود (هرچه سرمیاه دریافت‌شده بیشتر باشد، قیمت مجموع توکن هم بیشتر می‌شود).

در نمونه‌ای دیگر از روش‌های ICO، تأمین توکن‌ها به‌صورت پویا و داینامیک انجام می‌شود که باز هم به مقدار سرمایه جذب‌شده وابسته خواهد بود. در چنین روندی قیمت توکن ثابت خواهد ماند، اما تعداد توکن‌ها محدودیت ندارد.

مزایای عرضه اولیه سکه (ICO) برای سرمایه‌گذارها

در فرایند IPO، سرمایه‌گذار تعدادی از سهم‌های شرکت مورد نظر را در ازای سرمایه خود دریافت می‌کند. در مقابل، سرمایه‌گذارهای ICO مالک هیچ سهمی از استارتاپ نخواهند بود. درواقع استارتاپ موردنظر جایگزینی به‌عنوان سهام و بر اساس مفاهیم بلاک چین ارائه می‌کند که همان توکن است. در اکثر مواقع، سرمایه‌گذارها با پرداخت توکن مشهورتری همچون بیت کوین یا اتریوم، توکن مورد نظر ICO را خریداری می‌کنند.

شرکت‌ها در ساخت توکن‌های ICO دشواری زیادی ندارند. ابزارهای آنلاین متعددی همچون Token Factory وجود دارند که در عرض چند ثانیه، توکن ICO را برای استارتاپ ایجاد می‌کنند. سرمایه‌گذارها باید بدانند که توکن به‌تنهایی هیچ ارزشی ندارد. مدیران استارتاپ، تنها توکن‌ها را خریداری و بسته به برنامه‌ی توسعه‌ای خود قیمت‌گذاری و عرضه می‌کنند.

سرمایه‌گذارهای اولیه‌ی ICO عموما با این امید که پروژه به موفقیت می‌رسد و سودآوری بالایی خواهد داشت، توکن‌ها را خریداری می‌کنند. بسیاری از ICO‌ها هم تاکنون چنین دستاوردهایی داشته‌اند که به افزایش علاقه به این سبک از سرمایه‌گذاری ختم شده است. به‌عنوان مثال در سال ۲۰۱۷، نزدیک به ۴۳۵ ICO موفق انجام شد که به‌طور میانگین هرکدام ۱۲/۷ میلیون دلار سرمایه جذب کردند. درنتیجه مجموع سرمایه‌های جذب‌شده از طریق ICO به ۵/۶ میلیارد دلار رسید. ۱۰ استارتاپ برتر آن سال، ۲۵ درصد از کل سرمایه مذکور را به خود اختصاص دادند. به‌صورت میانگین نیز توکن‌ها بازگشت سرمایه ۱۲/۸ برابری برای سرمایه‌گذارها داشتند.

اکوسیستم ICO با وجود تمامی انتقادهایی که به آن وجود دارد، هنوز پرطرفدار و جذاب به‌نظر می‌رسد. در سال ۲۰۱۸ و در اوج زمستان رمزارز هم ۶/۳ میلیار دلار تنها در سه‌ماهه اول سال به ICOها واریز شد. شایان ذکر است تعداد ICOها در آن زمان ۵۹ درصد تعداد عرضه‌ها در سال ۲۰۱۷ بود، اما مجموع سرمایه دریافت‌شده بیشتر شد.

موفق‌ترین ICOهای تاریخ

اولین ارز رمزپایه‌ای که به وسیله ICO عرضه شد، ریپل (Ripple) است. در اوایل سال ۲۰۱۳ توسعه‌دهندگان ریپل، ۱۰۰ میلیون توکن‌های اولیه XRP (نشان اختصاری سکه‌های ریپل) را ایجاد کردند و توانستند با فروش آن، هزینه لازم برای توسعه پلتفرم ریپل را تامین کنند.

بعد از ریپل، مسترکوین (Mastercoin) هم تصمیم گرفت یک لایه روی پلتفرم بیت کوین برای اجرای قراردادهای هوشمند (Smart Contracts) ایجاد کند و تراکنش‌های بیت کوین را به وسیله توکن انجام دهد. توسعه دهنده مسترکوین توانست چند میلیون توکن مسترکوین را در با بیت کوین مبادله کند و در حدود ۱ میلیون دلار به دست بیاورد.

چندین ارز رمزپایه دیگر مانند Lisk هم در اوایل سال ۲۰۱۶ توانستند سکه‌های خود را عرضه کنند. اما همچنان موفق‌ترین نمونه در عرضه سکه‌های اولیه به اتریوم اختصاص دارد. اتریوم در اواسط سال ۲۰۱۴ هر سکه اتریوم (ETH) را با ارزش ۰.۰۰۰۵ بیت کوین فروخت و ۲۰ میلیون دلار سرمایه اولیه جمع‌آوری کرد و به یکی از بزرگ‌ترین سرمایه‌گذاری‌های جمعی تبدیل شد.

در سال ۲۰۱۷ نزدیک به ۹۲ استارتاپ ICO معرفی شد که نزدیک به ۱/۲۵ میلیارد دلار تامین مالی صورت گرفت. چندین کمپانی هم توانستند به همین روش، هزینه اولیه خود را تامین کنند.

استارتاپ Tezos که در زمینه ایجاد بلاک چین فعالیت می‌کند، به تنهایی توانست بیش از ۲۳۰ میلیون دلار از این طریق به دست بیاورد. کمپانی دیگری به نام Bancor هم نزدیک به ۱۵۳ میلیون دلار از طریق عرضه اولیه سکه به دست آورد.

بیشترین سرمایه جذب شده از طریق آی سی او متعلق است به بلاکچین eos که مجموعا حدود ۴٫۲ میلیارد دلار سرمایه جذب کرده است.

رتبه دوم هم تعلق دارد به تلگرام یا همان شبکه TON که ۱٫۷ میلیارد دلار فروش ICO داشته است.

ماهیت پروژه ها در ICO

عرضه اولیه توکن از لحاظ ماهیت پروژه به چند دسته تقسیم می‌گردد:

ICO ارگانیک (Organic)

در پروژه های ICO ارگانیک، پیاده‌سازی آنها فقط با استفاده از فناوری بلاک چین و ارزهای دیجیتال امکان‌پذیر خواهد بود. بدین معنی که این نوع از پروژه ها نمی‌تواند بر بستر زیرساخت فعلی وب محقق شوند. پروتکل اتریوم نمونه ای از ICO های ارگانیک به حساب می آید که برای اجرای قراردادهای هوشمند مورد استفاده قرار می گیرد.

ICO مصنوعی (Artifitial)

ICO مصنوعی در واقع همان پروژه‌های قدیمی‌ای هستند که با وایت پیپر جدید به دنبال جذب سرمایه گذار و ارتقای کسب و کار خود می باشند. این پروژه ها معمولا از زیرساخت های مناسبی برخوردار نیستند و دیر یا زود از چرخه بازار ارزهای دیجیتال (کریپتوکارنسی) حذف می شوند.

 ICO ساختگی (Synthetic)

ICO ساختگی زمانی بوجود می آید که یک شرکت بزرگ و با مشتریان زیاد، قصد داشته باشد به حوزه ارزهای دیجیتال و توکنیزایسون (tokenization) سازمان خود وارد شود. این حوزه برای بسیاری از شرکت های بزرگ می تواند راهکاری هوشمندانه باشد.

ICO مضحک  (LOL)

بعضیاز ICO ها به هیچ یک از دسته های  ذکر شده تعلق ندارند و صرفا برای شوخی و خنده طراحی شده اند!

دوج‌کوین (Dogecoin) نمونه بارز این نوع از ICO هاست. دوج‌کوین ابتدا تنها یک شوخی بود اما در حال حاظر بازاری به ارزش ۱۲۵ میلیون دلار دارد.

روش‌های جایگزین ICO

عرضه اولیه صرافی (IEO)

عرضه اولیه صرافی (Initial Exchange Offering) یا به اختصار IEO شکلی مشابه با ICO دارد با این تفاوت که در یک صرافی بزرگ ارز دیجیتال برگزار می‌شود و سرمایه‌گذاران برای خرید توکن‌ها به صرافی مراجعه می‌کنند.

در واقع بر خلاف عرضه اولیه سکه که مستقیما توسط تیم یک پروژه برگزار می‌شود، عرضه اولیه صرافی، توسط یک صرافی به نمایندگی از یک استارتاپ و با هدف جمع‌آوری سرمایه در ازای فروش توکن‌ مدیریت می‌شود.

بسیاری از صرافی‌های ارز دیجیتال شروع به پذیرش IEOها کرده‌اند که جلودار آنها صرافی بایننس است.

از آنجایی که صرافی‌های بزرگ ارز دیجیتال قبل از برگزاری پیش‌فروش توکن‌ها، بررسی‌های لازم را انجام می‌دهند، ریسک کلاهبرداری در این روش تا حد زیادی کاهش می‌یابد زیرا یک صرافی بزرگ بین سرمایه‌گذاران و تیم توسعه دهنده قرار دارد.

عرضه اولیه توکن اوراق بهادار (STO)

عرضه اولیه توکن اوراق بهادار (Security Token Offering) یا به اختصار STO یکی دیگر از روش‌های جذب سرمایه در دنیای ارزهای دیجیتال است که شباهت زیادی با ICO دارد اما با ویژگی‌هایی که ریسک سرمایه‌گذاران را کاهش می‌دهد، احتمالا به زودی جایگزین روش‌های قبلی خواهد شد.

به زبان ساده در این روشِ جمع‌سپاری، توکن‌ها باید به عنوان اوراق بهادار ثبت شوند که نیازمند عبور از فرایندهای قانونی است.

با توجه به این‌که قانون صحت مالکیت اوراق بهادار را تضمین می‌کند، در STO سرمایه‌گذاران نسبت به میزان سرمایه‌گذاری خود در پیش‌برد پروژه نقش قانونی و رسمی خواهند داشت و همچنین توسعه‌دهندگان و تیم پروژه از نظر قانونی احراز هویت می‌شوند. در این فرایند ریسک سرمایه‌گذاری تا حد زیادی کاهش می‌یابد و تعهد توسعه‌دهندگان به طرز چشم‌گیری معتبر‌تر خواهد بود.

نوشته های مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *