مفهوم فورک (Fork) چیست؟
۲۵ مرداد, ۱۴۰۱
تعاریف و مفاهیم مطالب آموزشی

مفهوم فورک (Fork) چیست؟

در ارزهای رمزنگاری شده، فورک (fork) به تغییرات در زیر ساخت و قوانین کدهای یک رمز ارز گفته می‌شود که این اتفاق می‌تواند به صورت کلی (هارد فورک) و یا جزئی (سافت‌ فورک) رخ دهد. در نوع هارد فورک، در عمل یک بلاک چین جدید ایجاد شده و بلاک‌های جدید با نودهای شبکه پیشین همخوانی ندارند ولی در نوع سافت‌ فورک، این سازگاری وجود دارد.

همانطور که احتمالا می‌دانید، اطلاعات ثبت شده در  بلاک چین قابل تغییر نیستند و وقتی یک بلاک چین فعالیت خود را آغاز می‌کند، تا زمانی که کاربران آن را بپذیرند، هیچ کس نمی‌تواند جلوی کار آن را بگیرد. در هر کدام از ارزهای دیجیتال یک سری قوانین که اصطلاحا به آن پروتکل می‌گوییم توسط برنامه نویسان تعیین شده است و یک بلاک چین براساس همان پروتکل و قوانین تا ابد به کار خود ادامه می‌دهد. مثلا برای بیت کوین چنین قوانینی تعریف شده: زمان هر بلاک 10 دقیقه باشد – هر بلاک 1 مگابایت ظرفیت داشته باشد و …

اما اگر کسی با قوانین بیت کوین یا هر ارز دیجیتال دیگری مخالف بود چه؟ اگر در شبکه یک ارز دیجیتال، یک اتفاق بد رخ دهد چه؟

راه‌حل ساده است. به‌روزرسانی یا ایجاد بلاک چین جدید که اصطلاحا به آن فورک می‌گویند. وقتی گروهی از برنامه نویسان از شرایط و قوانین یک ارز دیجیتال ناراضی باشند یا اینکه شبکه با مشکلاتی مواجه باشد که حل آن ضروری است، راه‌حلی به نام فورک پیش روی این افراد است.

واژه فورک یا انشعاب از پروژه‌های برنامه‌نویسی ریشه گرفته است. در حقیقت با کپی کد منبع یک پروژه و ایجاد تغییراتی در آن، برنامه‌ای جدید از دل برنامه قبلی بیرون می‌آید. از این رو فورک در ارزهای دیجیتال نیز با مفهومی یکسان و با برخی پیچیدگی‌های خود به کار می‌رود.

فورک یا انشعاب معمولاً به‌نوعی، آپدیت یا به ‌روزرسانی یک نرم‌افزار گفته می‌شود که می‌تواند به روشی سازگار با قبل (backward-compatible) و یا ناسازگار با قبل (backward-uncompatible) باشد. (درباره این موضوع در ادامه صحبت می‌کنیم). به‌طور خلاصه، واژه فورک یا انشعاب فقط یک اصطلاح برای زمانی است که یک نرم‌افزار یا یک پروتکل، آپدیت می‌شود. در حوزه‌ی ارزهای دیجیتال و بلاک چین فورک زمانی اتفاق می‌افتد که شبکه به دو بخش تقسیم شود.

چرا فورک انجام می شود؟

فورک معمولا به سه دلیل اتفاق می افتد:

  • وجود داشتن مشکلات فنی در شبکه بلاک چین
  • هک شدن و به سرقت رفتم دارایی ها
  • افزودن ویژگی و قابلیت های جدید به شبکه

وجود داشتن مشکلات فنی در شبکه بلاک چین:

بیت کوین کش یکی از فورک‌های بیت کوین است که به دلیل عدم مقیاس پذیری بیت کوین انجام می شود. گروهی از توسعه دهندگان و ماینرهای بزرگ بیت کوین که از سرعت و کارمزد تراکنش‌ها راضی نبودند، با تغییرات گسترده در قوانین بیت کوین و افزایش سایز بلاک، بلاک چین و نسخه ای جدید از پروتکل را ارائه دادند.

هک شدن و به سرقت رفتم دارایی ها:

اتریوم تا قبل از سال 2016 فقط یک شبکه بلاک چین داشت، اما بعد از هک شدن DAO و به سرقت رفتن میلیون‌ها دلار از سرمایه کاربران، توسعه دهندگان اتریوم مجبور به ارائه یک نسخه بروزرسانی شده از شبکه اتریوم شدند تا بتواند اعتماد مردم را به دست آورند. این شبکه جدید، اتریوم کلاسیک نام گرفت که در حال حاضر در بازار ارزهای دیجیتال خرید و فروش می شود.

افزودن ویژگی و قابلیت های جدید به شبکه:

شبکه های بلاک چینی همواره نیاز دارند تا به روز رسانی شوند تا از خطرات پیش رو در امان بمانند.

انواع فورک

اساسا فورک یا انشعاب به دو نوع تقسیم بندی می شود:

  • سافت فورک (Soft fork)
  • هارد فورک (Hardfork)

سافت فورک (Soft fork)

سافت فورک یک بروزرسانی در نرم افزار بوده که با نسخه‌های قدیمی سازگار (backwards compatible) است.

این بدین معناست که شرکت‌کنندگانی که نرم‌افزار خود را آپدیت نکرده باشند نیز می‌توانند در اعتبارسنجی (Validation) و تایید (Verification) تراکنش‌ها شرکت کنند. پیاده‌سازی سافت فورک به نسبت آسان‌تر بوده چراکه تنها نیاز است اکثریت شرکت‌کنندگان نرم‌افزار خود را آپدیت کنند. همه‌ی شرکت‌کنندگان چه نرم‌افزار خود را آپدیت کرده و چه نکرده باشند، می‌توانند بلاک‌های چدید را تشخیص دهند و فعالیت‌هایشان با شبکه سازگار است. نکته‌‌ی قابل تامل این است که عملکرد شرکت‌کننده‌ای که نرم‌افزار خود را آپدیت نکرده تحت تاثیر قرار می‌گیرد.

یک مثال برای سافت فورک این است که مثلا سایز بلاک‌ها از 1 مگابایت به 800 کیلوبایت تغییر پیدا کرده است. نودهایی از شبکه که نرم‌افزار خود را آپدیت نکرده‌اند در سافت فورک می‌توانند تراکنش‌های جدید را ببینند. مشکل زمانی به وجود می‌آید که ماینری که نرم‌افزار خود را آپدیت نکرده است، بخواهد بلاک جدیدی را ثبت نماید و بلاک او توسط شبکه رد می‌شود. از این رو سافت فورک یک مکانیزم ارتقاء تدریجی را نشان می‌دهد که افرادی که نرم‌افزار خود را آپدیت نکرده‌اند با محدود شدن قابلیت‌هایشان، انگیزه‌ی کافی برای اینکار را پیدا کنند.

هاردفورک (Hardfork)

هاردفورک مربوط به تغییرات نرم‌افزاری است که که با نسخه‌های قدیمی سازگار نیست (not backwards compatible). در این فورک تمامی شرکت‌کنندگان باید نرم‌افزار خود را به روزرسانی کنند تا قادر باشند در تایید تراکنش‌ها و اعتبارسنجی آنها شرکت کنند. نودهایی که به روزرسانی را انجام نداده باشند از شبکه جدا شده و نمی‌توانند تراکنش‌های جدید را تایید کنند. این فورک موجب انشعاب دائمی بلاک‌چین می‌شود و تا زمانی که کاربرانی در زنجیره‌ی قدیمی حضور داشته باشند، دو بلاک‌چین به صورت جداگانه و همزمان وجود خواهند داشت.

بیت کوین کش و اتریوم کلاسیک مشهورترین نمونه‌های یک هاردفورک هستند. البته هاردفورک همیشه باعث به وجود آمدن یک ارز دیجیتال جدید نمی‌شود بلکه تمام جامعه برسر آن توافق می‌کنند.

نوشته های مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *